esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

127.

Za Budyinom na roli ..

Z dypkom 1/2 4 hodin rano 21. meje 1813 - by de hio skhadee - wustupi Napoleon na howne budyske torhoo. "Rjeni ludo", rjekny wuhladawi jatych z weraweje bitwy, koti bchu na torhou zestajeni. "t je najstari po subje?" wopraa so pistupiwi k jatym oficram zestajanym w prnim rjede.

"Wjech Rjepnin!" zawoa ncht.

"Wy se nawjedowa prnjeho poka "gwardejskich" jzdnych kejora Alexandra?" wopraa so Napoleon.

"Ja - rozkazowach jeno jenikej eskadronje!" wotmowi Rjepnin.

"Wa pok je swoje pisunose stajnje z esu wukonja!" rjekny jemu Napoleon.

"Khwalba wulkeho bitwarja je najlpe myto za wojaka!" wotmowi jemu raznje wjech.

"Z wjeseosu podam wam tule khwalbu," rjekny Napoleon.

"t je tnle modenc pdla was?"

Wjech Rjepnin pedstaji jemu swojeho syna, ldy 19ltneho modenca z hie hlacym napohladom, kotry b po swojim peu do prnich rjadow so psa, a kotreho bchu na lcu wye Wownjowa zajeli, hde chcye runje z konjom z wysokeje skay do Sprjewje skoci.

Peelniwje na njeho pohladajo rjekny Napoleon: "Tn zapoina moduki z nami so mri!"

"B modos hdy ze zadwkom, zo njemoh owjek khroby by?" wotmowi jemu mody Rjepnin z jasnym zynkom a z wubranymi franczskimi sowami, zo so Napoleon tomu diwae.

"Wubjerne wotmowjenje!" zawoa kejor, "modenco, wy w swe hie daloko ddee."

Te ranjeneho wjecha Handrija Wolkoskeho bchu zawjazawi jemu ranu ped Napoleonowymaj woomaj postajili, zo by so z nim franczska es domria.

Be-li te wjech Handrij ped nhde pje mjeinami z wojakami, koti jeho njesechu, nkotre sowka pore moh, njewotmowi wn Napoleonej tola nio. Pepatny zdae so jemu Napoleon ze swojej malikostnej hupojtosu a wjeselom nad dobyem, a na jeho mjezwou zjewi so diwnje zrudnuki wuraz, jako chcy praji: "Mi njeb trjeba, zo sym ped Budyskimi murjemi ranam a smjeri napeo o; wako je mj narod twoje puta roztorha." A na jene dobo bu wuraz w jeho mjezwocu spodiwnje wtry, jako chcy praji: "Hie su ludy, kotre ty puta. Kdy narod, a by-li hie mjei, ma boe prawo, wo sebi sam sudi. Ty sy tole prawo mnohim narodam rubi; hlej, ja bch te pio, zo bych tule njeprawdu wjei a zo bych narody wuswobodi."

Napoleon njemee wjacy dlje do tohole mjezwoa hlada; tohodla wotwobroi so krjadam, hde wojapy stejachu. Wuhladawi pak tam owjeka z hobrskej wulkosu, wuznamjenjeneho z kiom estneje legije - be to Lazarew, najdlji mu w poku Preobraenskich, kotremu be Napoleon w Tilsie ze swojej ruku tutn wysoki ki na wutrobno pipja - wotwobroi so wot jatych njepeelow.

W 1/2 5 hodin jchae Napoleon wot Nadanec na kinjanske hory. Mody de skhadee. Njebjo be jasne. Jeno jenika mrel je k ranju pikrywae. Wopuene ncne wohnje zhaowachu pi skhadacym raim swtle.

Pdla kejora sedee owjek na konju w otej drase ze swatym kobukom a z wulkim pjerom na kobucy. Wobaj so iwje rozrowataj a hladataj husto nawulku papjeru. Tnle mu njebe, ka sebi w zjednoenym wjsku myslachu, sawny nawjedowa franczskich jzdnych, Murat, Napoleonowy swak, kral neapolitanski, ale b to jednory serbski owjek, sakski postilon Dejka z Budyina w njedelskej postillonskej dijase, samsny Dejka, kotry je prnju serbsku nowinu "Serbski Kurr" wudawa, a kotreho je Napoleon po bitwje do kdy sadi. Kejor b jeho sem da zawoa, zo by sebi da wot njeho wsy na kare zapisane w krajinje pokaza.

Tehdy zara nhde na prawicy jeniki wutl z kanny; wn wuklina a zhubi so w powitkownej iinje. Nkotre mjeiny so minychu. Druhi, teci wutl wrjesny, zo powtr tepotae... twrty a pjaty hrimae blizko a swjatonje zaso nhde wot prawicy.

Hie njebchu prnje wutrle wuklincae, a hio wrjeskotachu druhe, so mejo a jedyn druhi zamylujo. aostna hra be so spoaa.

A. Sommer, uica 1913.

zpt na obsah - Dal: omiski spw