esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

211.

W Delnjej uicy

Z radosu machmy narodne hibanje w sakskej Hornjej uicy wobkedbowa. W mcnych omach nowe mysle pez lud dchu, ka wohe so plomjenjee sapacy zahor. "Samostatnos te najmjeim" b serbske heso. Nic njedyrbi w pichode wjeti narod mjei narodnje mori. Te Serbja su so sknnje nabyli nienja a tupjenja prez sylneho knjeerja w dobach mra, nabyli pak su so te mjea, pez ifotry buchu we subach wjny ranjeni a morjeni. A jako dak jim kiwa potenje a wukorjenjenje Serbstwa.

Hio bchu so sakscy Hornouejno jenohosnje za samostatny uickoserbski stat wuprajili, hdy nai puerubario te do pruskeje uicy swj pu nastajichu. .Hie z wjetej a horcyej zahorjenosu buchu tu witani. Peto tudy bchu puta kruie bye; tohodla b te jich rados do lpeho prichoda im jasnia, im isia.

to pak bude z Delnjej uicu? Nkotremukuli Serbej pukotae wutroba pi mysli na Serbow zabyty kraj, tam hde w lohkim psku nae khjny stoja a hde mjez dalokimi, rokimi ukami Sprjewja swoje dowki rki rozesela. Njeb tam Serbstwo pez as suroweje wjny zahinyo? Kajcy bchu so wrili modostni serbscy pacholjo, ki su prez tyri lta mjez wonmskim dychom iwi byli a jn srbali w strachach a nuzach, w trelbnych hrjebjach a granatowych drach? Njeje wjna tych ponmia, kotri su swoje cye wupody na polu a w hrdi dawali nmskemu knjeestwu swru a rady? Njeje te tych ponmia, koti su pez tyri lta doho kleo Boha prosyli wo pomoc a zakit za swojich synow a bratow a nawoeni a nanow, kotri su wojowali za dobye nmskeho knjeestwa? A tola, bohudak, nmski duch jich njeje pewiny, harunje je ka jdojta waka swoje pazory za jich wutrobami wudera. Bohu bud skoreno - nkotrukuli serbsku duu je rani, haj samo mori. Ka serbske w psku zakorjenjene khjny na mjezach Serbowstwa njemachu wobsta . peiwo wichoriskam wonmskeho ducha. Ka khjna so zepjerajo krue stoji, tak te Serbja jeno we zwjazku swoju narodnos wukhowaju. St so do morja poda na lohkim omiku, toho zmohi peru. Haj, to je prawda: Swrni Serbja su tam skorili, zo su jim synow we wjnje ponmili. A syach tam maerje aosi, zo su jim di wot jich wutrobow storhli pez nmsku ulu a wubu.

Te tudy wukhada cya podaca mc z ludu, z prosteho burskorlniskeho ludu, runje ka w Hornjej uicy. A hie ble. Hie njeb znata myslika samostatneho uiskoserbskeho stata mjez Delnjoserbami. Mjez tym zo so inteligenca, fararjo a wuerjo jara pasivnje zaderachu, haj samo napeo tomu stupichu, b wjacy dorozumjenja mjez jednorym ludom. Pola inteligency, kotra zdla napeo dea, je wulka wina, zo maju z wulkeho zdla z Nmcami wui wosobinski zwisk. Zo njebychu ntko tutym nkak kamje pohorka byli, daju tui muojo napeo zbou cyeho luda. Z egoistiskich, mlikich piinow hraju ze zboom cyeho ludu a njemysla zamowjenja za swj mazany in. Sebinos je jich motiv, jich swjaty ideal, kotry so welacy njejsu habowali te wupraji, jeno zo pod druhim mjenom. Kajka je to inteligenca, hdy wue, kotry ze serbskeju stareju ze serbskeje wsy pokhada a ki sam serbscy ri, prje, zo je Serb, dokel su Nmcy autochtonjojo po jeho zdau we uicy a kotra Nmcam prisua; tu hleje nmsku winu. St woi ma, tu widi a wui k syenju, tu syi. Peto z wulkim hosom woa tajka zaslepjenos k njebjesam. Tudy njeje wjacy dobra wola. Hde je hie twrta kaznja, ki ze skamjetnym hosom ada: Ty dyrbi r a naok swojich prawtcow esi! Tudy so kdemu sprawnemu woi woinja. Je hie tamanja hdnii skutk ha ludej narodnu r bra a zdobom te wru? Peto tutej stej pola serbskeho ludu ha do ntka krue zjednoenej byoj a z jednym je so te druhi zhubi. To b jedyn zjew inteligency. Bohudak, pak su te tam hie ludo, ki su sej tola najebawi weho zjednoestwa ze wonmskimi ideami tola strowy rozsud wobkhowali, harunje je tajkich mao. Hio ped wjnu su hcyli serbskich ratarjow do kruteho zwjazka zjednoi. Pea a adanja Narodneho wubjerka w Budyinje su jich mysl jeno petrjechie. Tym b myslika samostatneho stata jara pijomna.

Cyle hinaje su wobstojnose mjez ludom. Wjna drje je te tu huboke rany serbskemu narodnemu wdomju zrubaa, hdy je tysacy serbskich modencow a muow do srjediznow wulkonmskich idejow stajia. Kajka krutos kharaktera k tomu suee tu r re, kotru doma fararjo a wuerjo hanjachu, kotru w polu towaojo smachu a kotrej so pedstajeni smjachu. Wohnjopruhu je serbska r petraa.

Ale tola je w nkotrych kninach jara zl. Wsy, kotre su pd 20 ltami hie cyle serbske bye, su so skoro cyle ponmie. Druhde drje so hie serbscy ri, ale njeuje a njemysli. Ldma je pytny, zo je Serb druheho pokhoda ha Nmc. Runje tudy lei wulka zahuba pruskeho systema, zo je pomaku udu podawa jd, po kotreho wuiwanju je lud padny do hubokeho spara ze wonmskimi sonami. Wuknc wjny je tudy sprawny sud boi. Bh njeje ludy stwori, zo by jedyn druheho wutupja. Khostane buchu zdobom w hrchi hordose, zacpwanja a hrubeje namocy.

Tola te w Delnjej uicy je lud serbski zwosta a sowjanski a zdla lpje hdyli w Hornjej uicy. Tola jemu kiwa hrki dt, zo stoji bjez wjednikow, bjez mui, koti bychu jn dowjedli k zbou. Densa je winowatos kdeho Hornjouiana, zo so te wo swojich bratrow w delnjouiskich holach a honach bydlacych postara. Mjez nami njesm wjacy mjezow by ka dotal. Brata, waa r je te naa, a naa waa. My chcemy te wau wukny, wuke te nau! Ale te politiske mjezy nas njedyrbja wjacy dli. Nas njedyrbja wjacy cuzy mcnarjo peiwo sebi uwa a nam brnje podawa, zo bychmy so mjez sobu kncowali w surowych bitwach, ka v l. 1866, hdy husto bratr peiwo bratrej stojee, hdy synojo jednoho ludu, haj najmjeeho sowjanskeho ludu, krwawjachu we subach za nmskeju mcnari. Jako jedyn lud, jako swobodny lud chcemy jako Serbja w zbou a nuzy hromade tra we swobodnym stae!

J. Nowak, skoserbski Wstnik 1920.

zpt na obsah - Dal: Wtinska es