esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

75.

Kierjo

Serb, wosebje wjesny, ma ze starych asow khwalbu naboneho owjeka a swjei swjedenje cyrkwineho lta rad ze wej swjatonosu. Rne asy, to su hody, jutry a swjatki, traja dotal zwjeta ti dny mjez katlskimi a evangelskimi Serbami. Najble pak wuznamjenja so jutrownicka abo prni de jutrow.

Tehdy raduja so katlscy Serbja z mortwychstaa swojeho Zbnika nic jeno w cyrkwjach, ale te wonka na swojich honach, hdy wot swojeje wosadneje swjatnicy k susodnej jako kierjo abo "za kiemi" po dwu jchaju. Tajke swjatone wobkhady na konjoch wjedu so z Khrsic do kltra Marijineje Hwzdy, po wobpuu, hodinu zdalenym. Ralbianscy wosadni podawaju so do mstaka Kulowa, dw hodinje daloko, a Kulowscy do Ralbic, Njebjelanscy pak do Wotrowa a Wotrowscy do Njebjelic, to je dobru hodinu rzno, wot jutrow 1882 te Radwoscy do Zderje.

Su to jara nahladne ahi, peto khrsanskich a kulowskich kierjow bywa pez sto sdesat, zbytnych pak pjedesat ha sydomdesat. Jcharjo, witcy w swjedeskej drase, su hospodarjo a jich synowje abo te suowni. Jich konje, hio hewak starosiwje kormjene a esane, dstawaju za tutn de wu mnu pychu. Seda a abraki, wuzdy a pasy maju welake mosazne, kosane, slborne a pozoane debjenstwo. Hriwy, snad tyde prjedy pleene, pokazuja so kuderjawe. Na wopui je idany wjazk z bantow pityknjeny, dar to mandelskeje hospozy abo lubowaceje due; wn bywa ewjeny a pisany, abo jeli minjene lto ncht ze swjby zemrje, zeleny abo mdry. Na tule pychu spomina na basnik Handrij Zejle w swojim "Nalu", hdy w raniim pezpolu jutrownych aharjow praji:

Hde su mi banty ewjene,
Na swjede wjesoly;
St mdrych, bych pinjese
Na wjede jutrowny?
Hde sy, mj pyny koniko,
A to so raduje?
Ka snco skoi skhadejo
Ty ze mnu zejhrawje..."

Kierjo zhromaduja so pipodnju po postajenym dobrym rjede ped swojej cyrkwju. Wjednikej pepodawa so ki abo boa martra z wulkeho wotarja, w Khrsicach druhemu wjednikej hie swjeo z mortwychstanjeneho, a dwaj abo te tyrjo maju khorhowje z cyrkwje. Pi zwonjenju wch zwonow a serbske jutrowne krlue spwajo wobjchaju potom swoju cyrkej a na to po wsy a po postajenym puu podawaju so k susodnej cyrkwi. Kotri dlji pu inja, modla so te rzarij a wjedu na tn as pi swoje konje. Ped susodnej cyrkwju bywaju tu a tam wot duchowneho powitani, Kulowscy a Ralbienjo wopytaju nypor, a wobjchawi tutu cyrkew a te nawsu, a w Marijnej Hwzde te kltrski dwr nastajeja so zasy k wosadnej cyrkwi, zasy ze wmi zwonami powitani. Z nowa wobjchaju cyrkew a po wsy. Tu aka na nich wjele ludi, koti su w nyporach pobyli abo koti su jenicy tohodla pili, zo bychu na kierjow hladali, z dalich mstow a wsow. Hdy kierjo z cyrkwineje wsy domoj do swojeje jchaju, je so najble hio wjeor piblii. Doma pak hie asto powdaju, eji hlcy su najmcnio spwali a eje konje su najkrasnie bye.

Tajki kieski wobkhad, ka jn nai Serbja dotal wobkhowachu, sm so pisprawny mjenowac, dokel so z pistojnosu a wanosu wotbywa. Hde Bh naeho rlnika bohae ohnuje, tam chce tn swjatonje so dakowa a dowrnje prosy. K pomha hewak k wuitku pi ekim rlnym dle, jutrowniku chce jeho Serb sobu wui k esi boej!

Hdy su kierjo nastali, njehodi so zhda. W Ralbicach wozjewja so kde lto, zo ma so jich wobkhad sta po starym!minjanskim rjede", ki drje je ped reformaciju wobsta, snad hio w asu kinych ahow. W agende (parochiale Misnense) so woprawde poruca, zo by po nyporje prcesijn by z jutrownymi spwami.

Mno pak je, zo su kieske wobkhady rlnikow njezemjanow so spoae, hdy su ryerjo zemjenjo so na swjedeske hry zjzdowali. Tola njech tomu kakuli, tu khwilu su kierjo wosebitos serbskeje katlskeje krajiny, hde po starich a nowiich prcowanjach nabonos a narodnos so wuitnje podpjeratej.

Micha Hrnik, uica 1883.

zpt na obsah - Dal: Serbskim kierjam