esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

116.

Mr w serbskich Hornich uicach

Nai stari serbscy wtcojo mjachu husto pod mrom epje, ki w swojim asu mjez nimi z wulkej surowosu zakhadee. Wosebje zy b mrski as w Serbach wokoo leta 1632. Najsurowio wustupi tehdom tuta khoros w holanskich serbskich wosadach wot Wojerec ha k Zhorjelcej. We Wojerecach zemr na nju w le 1632 w po twrta msaca na 700 ludi, modych a starych a powda so, zo tehdom we Wojerecach njezby wjacy ha 16 porow mandelskich. Ze samsnej surowosu zakhadee mr we wokolnych wojerowskich wsach, na pikad w Brku, hde nimale witcy wobydlerjo na njn wumrchu. W Sprjewicach zapoa so mre hiom w le 1631. Tehdomny sprjewianski fara Matej Wiaz b tohodla nuzowany so do Hamorow a wot tam pozdio do Brka a naposldku do Wojerec sahny a b wot Sprjewic na ti twre lta zdaleny. Zo pak jeho spowdne di mjez tym njebychu cyle bjez Boeho sowa bye, wotmwae wn boe suby wonka w holi pola Brka, hde te kijee a boe wotkazanje wudlee. Na samsne wanje prdowae tehdom te duchowny z Khoma pola Nizkeje Hznianam pede wsu a stoji na tym mstnje, na kotrym je so to stao, bizko pola Hznicy hie densnii de kamje z napismom: "Pestaltar 1632" k dopomnjeu na tamn zrudny as. Podobny wota z kamjenjow natwarjeny a z libu lta 1632 namaka so te na hrcy pola Jzora, na kotrej je jzorski fara Hrjeho Kryga pod dubom boe suby wotmwa.

Do tutoho duba bu pozdio liba lta 1632 wurzana a je so dohe leta pola Jzora zdera. Jako pak b wn po asu z nutka cyle zhni, su jn na posldku lzy pastyrjo zapalili a tak tutoho swdka ze stareho asa skazyli. W le 1832 bu toho dla wot jzorskeho hrabje horkach naspomnjeny wota na samsnym mstnje natwarjeny, na kotrym b prjedy tamn dub sta. Kak zrudnje je tola dyrbjao w tych pomjenowanych a te w druhich wokolnych wsach by, hdy bchu te boe domy w nich zamknjene, dokel so ludo bojachu w twarjenjach skhadowa! Tysacy su tehdom zemrli a husto dos njeb tu nikotio, ki by chcy zemrych pohrjeba, dokel so kdy wo swoje iwjenje bojee. Hakle w le 1633 wri so zasy lpi as, peto z tutym ltom pesta to mre. - Nowy a runje tak zy mrski as nasta w Serbach w le 1680. Tola zda so, zo je tehdom mr mjenje serbskich wosadow peahny, ha po sta lt prjedy. W le 1680 pide wn wot Drjedan sem, hde b z wulkej surowosu wustupi a na tysac ludi mori. Ze serbskich wosadow mjee,tak wjele ha je znate, najwjacy smlnjanska wosada peepje. W Smlnej samej wumr, ka je tehdomny smelnjanski duchowny Jurij Wesenig do swojich cyrkwinskich knihow napisa, 31 wosobow na mr, z kotrych buchu jeno tyrjo na kechowje pohrjebani, witcy druzy pak w zahrodach, na ukach a w kekach. Zo su so druhe wsy w le 1680 ped mrom w Smlnej bojae, to wobkrueja nam te stare cyrkwinske knihi w Palowje, z kotrych widimy, zo su tehdom Zemienjo a Tumienjo dla mora w Smlnej wudyrjeneho swoje di w Palowje ki dali, to je so posldni kr hie wulkeho rka 1681 stao. Ka w Smlnej, tak zakhadee mr w le 1680 te w Kamjencu ha najhrje. Tam wumrchu na njn tyri radni knjea, tyri duchowni a wuerjo, dwaj lkarjej, sydomnae rowarjow a pez tysac pje stow druhich ludi. W khe bchu pone khorych a tak mjenowana "bor" pola Kamjenca b wot eknjenych msanow z Kamjenca wobsadena. Wjee domow a wulicow b zabitych a mstske wrota bchu zawrne. Skt rujee w hrdach a dyrbjee zawutli, dokel tu nikoho njeb, ki by jn z picu wobstara. W mse samym nasta hd, dokel nichtn wjacy ze wsow nio nut njepiwjeze. Mortwi buchu witcy hromade do hubokich jamow iskani a z wapnom posypani, dokel khwile njeb, za kde o wosebje row ry. Jako b naposldku w mse najwjeta nuza nastaa, smilichu so wokolni zemjenjo a kublerjo nad njezboownym mstom a psachu jemu khlba a butry a wina a welakich druhich wecow k warjenju, ale jeno ha ped wrota. Hakle pichodne lto 1681 pesta mr w Kamjencu zakhade a te w druhich stronach, w kotrych b 1630 wustupi. Wot tutoho lta sem njesyimy te nio wjacy, zo by so mr hdy zasy w naich Serbach pokaza, harunje je tu te pozdio wjele khorosow pod druhimi mjenami pobyo, ki su runje tak surowje mjez Serbami zakhadae ka nhdy mr.

K. A. Jen, Hrnikowa itanka.

zpt na obsah - Dal: Pokazka ze Sienkiewiczowych "Kiakow"