esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

117.

Pokazka ze Sienkiewiczowych "Kiakow"

[W asu kinych wjnow b rjad nmskich kiakow nasta, zo by wojowa peiwo Turkam a Boi row zakitowa. Hdy bchu Turkowje swjaty kraj zaso kesanam wudobyli, pesydlichu so nmscy ryerjo najprjedy do Bjenatkow (Venedig), a potom lta 1309 do Maborga (Marienburg) nad rku Nogatu w ntiej zapadnej Pruskej, zo bychu wojowali peiwo Litwjanam, tehdom hie pohanskim. Tola litwinski wjech Jagieo, woeniwi so ze swj. Jadwigu, pija kesansku wru, da so ki a po jeho pikade te jeho lud. Tu machu kiacy po prawym swj krwawy mje do nnjow tykny, ale njediwajcy toho nadpadowacm woni dale litwinski kraj, doni so Litwini z Polakami njezjednoichu a kiakow pola Tannenberga (1410) cyle zbichu a na howu porazychu. Henryk Sienkiewicz, sawny plski spisael, w swojim romanje "Kiacy" bitwu wopisuje.]

W tym asu spohladowae mitr na kralowske wjska, kotre so z lsa walachu.

Doho hladae na jich syu, na jich kida rozpestrte jako kida hobrskeho ptaka, na khorhojow tuel - z wtrom so kolebacu, a nahle so jemu na wutrobu lehny nkajke njeznate strane zaue. Snad wuhlada z woomaj due sepje ow a rki krewje. Njebojo so udi, naboja so tra Boha, kotry deree hio w swojej rucy tam na njebjeskich wysokosach wahu dobya.

Prni raz pide jemu na mysle, kajki je to strany de nasta a prni raz zau, kajke rijesmrne zamowjenje je pewza na swoje ramjenja.

Tu zbldny jeho woblio a hubje zatepotatej, a z woow so jemu wuronichu spore sylzy. Komturowje ze spodiwanjom na swojeho wjednika spohladowachu. -

- to wam je, knjee? - wopraa so hrabja Wende.

- Zawse je to najpihodnia khwila za sylzy - dee surowy Hendrich, cuchowski komtur.

A wulki komtur Kuno Lichtensteinski nadunywi hubje rjekny: Zjawnje i to porokuju, mitrje, peto ntko so i sua, wutroby swojich ryerjow pozbude, a nic wosabje. Zawrno, tajkeho e njejsmy do toho asa wideli. -

Ale mitrej so njediwajcy na to tak pospochi sylzy na ornu brodu kulachu, ka by ncht druhi w nim paka.

Sknnje bu tak trochu nad sobu z knjezom, a pohladnywi z krutym wkom na komturow, zawoa: "do khorhojow,!" Tu skoichu kdy do swojeje, peto mitr pow to jara z mocu a z ruku naahnywi so k swojemu brnjerjej rjekny: "Podaj mi pilbicu!"


Hio we wobmaj wjskomaj kdemu wutroba bijee, ka heja, ale hie njebchu truby znamjo k bitwje dae.

Nasta khwila woakowanja, ea tra dyli bitwa sama. Na polu mjez Nmcami a kralowskim plskim wjskom pozbhowae so wot tannenberskeje strony nto prastarych dubow. Na nje bchu tudyi burja zalzli, zo bychu pihadowali na wojowanje tychle wjskow, tak hobrskich, kajkich swt wida njeb z njepomnjenych asow. Ale nimo teje jedneje kupy tomow b cye polo puste, re, struche, na mortwu pusinu podobne. Jeno wtr po nim hanjee a smjer so nad nim znoowae. Ryerjam so woi nimowlnje na tule mjelacu zo wacu runinu wobroachu. Mrele po njebju peltujcy zasonichu z asami snco, a tehdy padae na zemju smjertna ma.

Tu nasta wichor. Zaumi w lsu, zedr tysacy lisickow, wuwali so na polo, zhrabny suche stwjelca trawy, zezbha mrele procha a njesee je wjskam kiakow do woow. Runje w tej khwili zara pewtry hs wojeskich rkow, hwizdaow a piakow w powte, a cye kido litwinskeho wjska zbe so a leee ka njesmrne stado ptakow peiwo njepeelej. Po swojim wanju dachu so hnydom do skoku. Naahnywi ije a potuliwi wui hrabachu konje ze wej mocu do prdka, a machajcy z mjeemi a kopjemi leachu jzdni ze stranym kikom peiwo lwemu kidu Kiakow.

Mitr b runje pi nim. Hio b peo jeho pohnue, a z woow dchu jemu msto sylzow kr. Wuhladawi pibliowacu so litwinsku syu, wobroi so k Bjedrichej Wallenrodej, kotry na tej stroje nawjedowae a rjekny: Witod je prni wustupi. Zapoe te wy w boim mjenje! -

A z dobom pihna so ka z byskom Zyndram z Maszkowic do plskeho na ole zastupa, w kotrym najwubjernii ryerjo stojachu, a pokazawi z nahim mjeom na zbliowacy so Nmcow pomrok, zaru tak z wotmachom, zo so konje w prnich rjadach na zad zwalichu:

Do nich! Bij!

A z razom so ryerjo pokhilichu konjom na ije, a wusunywi ped sebje hlebije, postupichu.


Z powyeneho mstna kral cyu bitwu wjedee, rozsyae psow, a wudawajo rozkazy wn zdybawi. Wuhladawi sknje w wjska w dle, poa so te sam do boja zabra.

Bojo so wo poswjeenu kralowsku wosobu, njepuichu jeho dwrnicy. oawa zhrabny konja za wuzdu, a hdy te jeho kral z hlebiju po rucy smykny, njepui. Druzy jemu te pu zastupichu, proo, ebrjo a pedstajejo, zo tak te bitwy wusudow njepewali.

A w tu khwilu so nad samym kralom a cyej jeho drubu nahle najwjeti strach nakopi.

Po pikade tych, koti bitwu rozehnawi so wrachu, zamri so te mitr - Polakam do boka, rozwi so w koo tak, zo dyrbjee jeho 16 wubranych korhowi runje njedaloko hrki pe, hde stojee Wadisaw Jagieo.

Dohladachu so hnydom stracha, ale njeb khwile, so wucofa. Zawichu jeno kralowske woznamy a z dobom dolea, sto b w konju mocy, kralowski pisa Zbigniew z Olenicy k najbliej korhowi, kotra so hotowae, njepeela pije a kotru rye Mikaw Kiebasa nawjedowae.

- Kral wobstupjeny! Na pomoc! - zawoa Zbigniew...

uica 1903. Zeserbi J. Winge.

zpt na obsah - Dal: Z wopomnjeu smjertneho dnja wulkeho wtinca Michaa Hrnika