esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

141.

Ncne hosy

My ntk z orneho lsa wustupimy a widimy na prawu ruku wulku kwtkojtu uku. Msak ju poliwa ze swojim slborom a jeho jasne pruhi zybola so w rosowych dejmantach. Lsne tomy, ki pi kromje stoja, mjetaja w dohich ornych smuhach swj sn na wu tu rjanos. Tajka icha hrska uka dyrbi hio so wo dnjo kdemu lubi, ki ma uiwu wutrobu; w nocy pak, w swtle msaka, zda so nam wona edenska zahroda by, a my sebi adamy tu wosta. Ale paradiziski mr te tudy bohuel njebydli. aoaty hs, ki do wutroby rza, zaklini nadobo z tarnneho knca uki. To so posucha, ka by tam mae do bjez hosa zapaknyo. Ale to su smjertne hrona. Zajek be ped wjeorom z lsa won na uku piskaka, b wot mdneje trawy khi, so na wonjatym deelku wjeseli a ze rokich opjenow wokewjacu rosu liza. Hdy mjee weho dos, wosta w mrje a pokoju na ucy sedo a myslee na to, to by sej na blizkich polach najprjedy wobhlada o. Ale zady tomow a kekow so wukhowawi b so lika z lsa won pisnowaa, zajeka wuhladawi za nim skoi, jeho hrabny a z wtrymi zubami dajee. Peco sabe je zajacowe krenje, a brzy cylewonmi tutn aosaty ncny hs.

Na naim puu domoj pidemy ntk do brzoweho hajka. Wrla, drzn a kosak, ki mjachu jow z wjeora swoje injenje, su so k mru podae, adyn miy dych njekoleba hauki, adne lisicko so njehibnje. Womjelkny je ptakow wjesoy spw, zastao je zynenje pilnych pokow.

Na zastaniu w Kubicach parowy wz zahwizda a z horow dohi woths hwizdarjej wotmolwja.

Pede wsu je spwanje sye, wjesna modina tam pi msaku po rosy khodi. Ale bohuel njema spwy, ki wot tam klina, nau nutrnos pozbhny a nae wjesele powjeti. Mody lud, na kotrym naa nadija wotpocuje, spwa jeno jara pordko rjane psnje, ki je w uli nawukny, a wuerja wutroba boli, hdy dyrbi piposuchowa, kak so te rjane jasne hosy, kotre je wn w uli ze wej swrnosu wuwuowa, ntko na tajke njewune spwy pre mjetaja. Hdy ludo spachu, pide njepeel a nasy njerjada mjez pecu. Jako pihdne wotmolwjenje na tajke njedune spwy je nazdala rejenje a woanje, swarjenje a zakliwanje sye. Njeje eko zhda, zo so tam nkoti pjeni domoj kabaju.

W bliim dworje pos wuje, ka so zda, dha so te jemu tajke ncne hosy njelubja. Ale tak swjea a wuiwaja i njewurjekniwu rjanos ltneje nocy, kotrych je Bh za knjeich swojeje stwrby postaji. O to je hubjenstwo, zo mohe psy wu!

Mjez tym je jdnae wotbio, a wo wsy hio ncny stranik trubi. Je to posldni ncny hs?

Ntk pak je wulki as domoj a do oa, peto jute chcu do Kuka na abjacy koncert j. Brzy w mjehkim ou leu, wusny njemu. Hdy pony msak na njebju stoji, dha so mi enje spa njecha. Na kocor, ta swrna mica, ki tnle mj njepokoj najskerje znaje, chce mje w swojej pikhilnosi na wosebite wanje zwjeseli. Wn je, po mykec kocora o a wobaj hromade zaponjetaj ntk spodiwnu tuku spwa, tuku, wo kotrej so praji, zo me kamjenje ama a ludi njemdrych ini. Mje pak tajki spw ha adne wanje njemyli, a ja budich rady hie dlje piposuchowa, ale klamaty pos priba a wotehna pilneju spwarjow.

We jstwje dwanae bije, hodina erjenjow zaponje, powda so, zo je w tutym asu te welke sye a wide, ale ka kedbliwje te posucham, nio so njepiknje. O tola, z jednoho susodneho dwora je hs sye, to pak njeje erjenje, hdy runje pola susoda husto dos eri. Kury tam w klni na erdkach sydaju, a jedyn mody kapon tam w nocy spwa wuknje. Wjele spwanskich hodinow hie po zdau m njeje; to drje te sam spznawa, hewak by tola, ka so to prawemu kaponej pristoji, wodnjo na hnojowu hromadu zalz a tam spwa. Ale to hie njeje, to hie bude; talent so w potajnym wudokonja. Burjo mnja, hdy kapona abo koko w njeprawym asu spwa sya, zo hrozne wjedro pide. A wot starych asow sem je znata wc, zo kapon wjedro do prdka w, a wn je tn jeniki we, ke kotremu maja ludo peco hie dowru. Potajkim so zda, zo ma wn ze swojim wenjom wjedra wjacy wuspcha ha nkotrykuli druhi profeta.

Na kotreho bch dawno hio aka, tn so ntk z woknom nut suny: spar mje z mjehkimaj kidomaj zaja a jandel mra mje pikry z pachom do kotreho bchu lubozne sony zatkane.

Na druhe ranje, b to sobotu, dopomnich so na to, zo sym densa z mojim ulskim dom hiom w dwmaj hotowy, a to mi lo z oa won pomhae. A hdy tak daloko b, sydnych so na koleso a jdech do delneho kraja; ja chcych do Kluka na abjacy koncert, a ducy po puu mjach mysle welake waki oji. Rue so as miny, a ped wjeorom hakle pidech do Maleec. Snko z dohimi sahami k wjeoru khwatae a chcye so brzy zemje dtka.

Na raim kncu Maleec lei kechow, a pi poncnej kechowowej muri je may dlk, wse tak stary ka kerchow sam a w nim je w normalnych ltach ua mutneje wody. Haj, je dha to woprawde woda? Njejsu snad to sylzy, na kechowje horkach pakane, ki su jow hromade zbae? Ale sylzy su tola jasne ka rosa. Haj, ale jeno te sylzy ki wutroba pae, te wopane pak tn sylzowy hatk zmaa. Ntk so z teho sylzoweho jzorka spodiwne woanje zbhny: unk, unk klinee bjez pestaa ka zwnk, wte drje, ale pez mru zrudnje. Su snad to te skrby a aoenja, ki bchu na kechowje pi wotewrjenych rowach sye a su ze sylzami na zemju padnye a so do njeje zhubie? Ale dha by jich tola wjele wjacy zdychnjekow ze sylzoweho hatka kline dyrbjao! Haj, to su te jeno te skrby, ki z wutroby wukhadeja, te njeprawe wozmje wtik prje, prjedy ha na zemju padnu. - Lto wot lta bywa sylzowy jzork mjei, a jeno pordko hie zaklina z njeho aosate hosy.

Znaty z Maleec ntk po puu pide. Ty drje chce kunkawy ji? wn na mnje wolae, peco je wuj w, zo te hrozne woanje skoro zastanje!

Poezija ka, hdy prza pide. Ja dyrbju potajkim ntko wo kunkawach re. Jich jasne woanje by rjenio klincao, hdy njeby tak jara melancholiske byo; teho dla te je najwjacy ludi rady njesyi. Njezdanym ludom so to dale za zo wza njesm, peto i sebi pi tym peco hie na nkajke erjenje mysla, ale zdani ludo dyrbjeli poprawym hio dawno hinaeho mnjenja by, woni so tola hewak piwrkam smja. Tu je spodiwne, zo n. p. nmski psnje Brger wue zatamanych duchow, ki w ponocy skiwlo wokoo ibjecy ltaja, z niim druhim piruna njew, ha z kunkawacym woanjom. Jich spwy klinca aostnje ka kunkawow woanje - to su jeho sowa. Najskerje Brger enje w ichej nocy na melodiske woanje kunkawow posucha rijeje, hewak drje by hinak ra.

Wosrjed Plusnikec a Maleec staj pi drzy hataj; a tn na ram boku je, ka so zda, jeno z kunkawami wobydleny. Hdy ja tam z wjeora nimo ]du, dha ja stajnje z koa skou a khwilu na kunkawy posucham. Hdy jich tajka rjda, snad wjacy ha tysac, na dobo woa, dha je to mcny hs, ki je daloko sye. Zo su pi tym i spwarjo welcy a zo je nkotry hs kusk nii abo wyi ha tamne, to jim njesm tak jara za zo wza, koncert tola peco rjany wostanje.

Wot Maleec jdech pez Zahow do stareje domizny do Kluka. poa so mi, a ja dyrbjach khwata, je-li chcych abjacy koncert w zahowskich hatach w ponej rjanosi sye. Nicht. njechae sobu hi. Nio wo to, t chce krasnos prirody woprawde wuiwa, dyrbi by sam ze swojemi myslemi.

Pidech na stare haenja; te bchu cyle hie tajke, ka bchu ped 40 ltami bye; jeno te rjane rynki wulkich dubow tani wjacy njestojachu. Hnadny knjez b pjenjezy trjeba.

Z ernjoweho keka witae mje zelena abka; wide ju wzo njemach, ale jejne wtre kri kri kri b mi derje znate. Naa njeboha wowka prajee, hdy zelenu abku woa syee: wona wo deik prosy. abka pak jeno woa, hdy je opo a iho, a tajki densnii wjeor b; wn njemee rjei by. Pdla haenja z mrom, ka w prjedawim asu, rka bee; wona dyrbi cyu rjdu hatow z wodu pjelni. W tutej rcy, kotru my wulany prow mjenowachmy, so w mojich dacych ltach wo z rakami mjewjee, a ja sym tam z druhimi njedunymi hlcami druhdy za jedyn wjecor wjacy kop naji, a rka tola naa njeb a jenje b tam twjerde zakazane. Tehdy my hio te na ncne hosy kedbowachmy; posuchachmy mjenujcy z wobmaj wuomaj, ha njebudemy sye knjeeho rybaka pi, a njezwrjachmy sebi wte re. To bchu rjane asy, ale rybak je wumr, a raki su w zahinye, densa tam podarmo ji.

Wye mje so nkajke dybawe woanje zbhny; z maleanskich hatow piahny apla, leee do hole dele nie Wujzda. Tam ma na wysokej khjnje swoje hnzdo.

Wuke a mae rjdki diwich kakow leachu nimo; wone piahnychu z komorowskich hatow a chcychu swoje ety w huinjanskich hatach wopyta. Kaki w zahowskich hatach je wohladawi woachu ank ank, ka bychu je chcye k sebi dele wabi. Do cunjeho a melodiskeho ank ank mee so wohidne rjehotanje ysakow; njetamaj je tohodla, wone swoju lubos na rjenie wanje wozjewi njema.

II.

Pu mjez hatami so na prawu ruku winy; to je eka do Huiny. Po njej sym z nkotremi towaemi na huinjanski hermank khodi. Mj Boo, tych te dawno wjacy howa njeboli, ka tehdy druhdy po hermanku; woni w rowje lea. Po tutej ecy dale kroo sym ntk wosrjed abjaceho koncerta, kotry hiom, wusyach, hdy bch z Kluka o. Jeno pomau mach dale kroi, a cye ahodnje dyrbjach stupa, zo njebych muzikantow zeeri; peto aby su bojazny ludik, a potom je rjechtanja knc. Ka so zda, dha te aby, ki na haenjach seda, sobu njerjechtaja ale jeno strauja, a hdy wone zeerjene do wody skoa, dha namse w aby dokowokoo womjelknu. Ddech ntk k rkej hata, hde b na haenjach stary dub sta; tn bchu wukopali a ntk b tam haenje przdne, ani keka tam njerosee. Te hat sam tu njeb tak zaroseny, ka wudoin druhde; jasny wodowy pihel b tam wupstrjeny, na kotrym jeno tu a tam wulke opjeno puwae. Ja so na dubowy zdnk sydnych, ki tam pi wode leee. aby mje wuhladawi, namse zastachu rjechta a sunychu so pod wodu. Doho njetrajee, dha tu pak tam jena zaso howu z wody won tykny, a nkotre wosebje khrobe zalzecha na opjena horje. Druhe leachu posuchajo w tyri nohi wot so tykajo, na wode a zbhachu jeno howu z wody won. Za khwilku poa jedna zas rjechta, druhe jej pihosowachu, a brzy hat zaso klinee ka prjedy. Hdy bch khwilku piposuchowa, zbhnych khwatajcy rucy horje, a to bch sebi mysli, to so te namse sta: aby so do smjere wustrachu, powitkowny pluskot, mae omiki na wode, a koncerta b knc.

Zady Woweje hory pola Barta msak ewjene woblio zbhae, a jeho hie sabe pruhi wobdawachu keki a hat z magiskim swtom. Peco dale ja po haenjach kroach; tu a tam eke mraki mhy pomau po wode ehnjechu; ze wch hatow pak abjacy koricert w ponej rjanosi umjee. Tale spodiwna hudba wobstojee z jara welakich, zynkowy sabych a sylnych, nizkich a wysokich, dohich a kuich, adyn prk takta, adna jenajka melodija. A tola so tute welcizny zjednoichu k rjanemu spodobnemu cykej a to drje tehodla, dokel bchu wity i mali spwarjo jenajkeje mysle, a jenajke zaue jich rjee, ale to w tutym pade njebe lubos, ale isia iwjeska rados, Brekekekek, brekekekek nkotre z cyej iju rjechtachu, a to bchu najskerje te najmde; modina drje so njeme hinak wjeseli hac z juskanjom a woanjom. Druhe aby, ki drje bchu hio stare, rjechtachu koaks abo koark a chcychu snad z tym praji my smy spokojne aby a njechamy so lpje m ha tu khwilu. Te najstare aby pak spwachu bas a pewodachu wjesoe juskanje z ichim koratym kworr kworr, a to dyrbjee by wuraz najwjeteje spokojnose a derjema, ki wupraji njeje. Spodiwne pak be, a wujasni sebi to njemu, zo koncert druhdy njejabcy zasta, ka by by wotrznjeny; a nic jena aba wjacy sye njeb; to b, ka by jim njewidomny koncertski mitr ze swojim kijekm kiwny. Tola powitkowne mjelenje jeno nkotre wokomiki trajee;. jedyn abjacy modenc so zaso zapoca khlama brekekek, brekekekekek, a brzy zaso cyy hat z wjeselom klincee. Chce-li ty, luby itarjo, abjacy koncert z ponej radosu wuiwa, dha pinjes wjeseu mysliku sobu, a potom je wste, zo bude i wutroba z tajkej radosu pukota, ka ty enje hie zau njejsy.

aby pak njejsu te jenike stworjenja, kotrych hosy tu miu nc porjeuju. Dawno hio bch spw kline sya, ki na raznosi abjacy koncert hie petrjechi, tak charakteriski spw, zo jn enje njezabude, ki je jn hdy sya. Dore dorre dorre karre karre karre karr karr kei kei kei kei kerre kerre kerre kit - tajke hrnko b bjez pestaa z blieho hata sye. Tam sedi na stwjelcu siny may ry ptak, trku wjeti ha wrbl. Wn sina rka, peto jeho domizna je jeno we wysokej sinje, a mjez nkotre stwjelca siny wn te swoje hnko powjesnje, a zo njeby do wody padnye, dha je wn k stwjelcam piwjaza. Jeho razny spw drje jeno ze zynkow wobstoji, ki so njehoda cunje a melodiske mjenowa, ale jeho zajimawe hrnko tola ncne iwjenje w hatach porjeuje, a jeho wutrajnos, z kotrej wn so prcuje abjacy koncert petrjechi, je weje ese hdna a ada sebi nae pipznae.

Hdy dale dch, pidech k wuzkemu haenju mjez dwmaj hatomaj, ki b z nizkimi kekami cyle poehnjeny, a do kekow so sina a wysoka trawa mee. Z tuteje husiny klinee cuni hs, ki so wopisa njehodi; b na skkowe erenje abo wrcenje podobny a tola te cyle hinaji; po prawym btaj jeno dwaj zynkaj sye, z a r. Tutn diwnuki ncny hs bch ped nto ltami na mokrych ukach pola Sowrjec sya a wjedich, zo jn adyn skk njespwa, ale mlki ry ptaik, piwuznik sinarjow. to ntk tn may muik ze swojim erkotanjom chce? Lubos jeho ii, a lubos chce z nim wubudic. to mi zemja chce, sym-li bjez tebje! Holo brune, brune wko, syd so ke mni, rados moja sy a dua we mni! - to je najskerje tekst jeho spwa.

Msak b mjez tym wye na njebju postupi; z peelnym wobliom hladae hiom pez wjeki najwyich dubow na tamnym kncu hata. Nkotre z jeho jasnych pruhow dobywachu so so pez hustu rokoiznu ha na wodu dele a do njeje nut ha na dno hata a wobswtlachu tam w smuhach a smukach idke bto. Kajke iwjenje b tam tola w zahrode wdneho mua widi. Welke waki wulke a mae tam aachu; re linki ze swojej khku na khribjee so pomau dale suwachu; a ka je wudom, tak te je we wode: Sylny nad sabym knjei; wulki maeho erje. ehodla te to su tele tysacy hibiiwych stworjenjow k wnemu mjelenju zasudene? Ze anym zynkom njema wozjewi, ha te spody wody iwjenja wjesele knjei.

Dale kroo pridech zasy na mstno, hde any keki na haenju njerosachu, a pede mnu leee doha a roka wodowa runina bjeze wch rostlinow, hadka ka pihel a w msakowym swtle so zybolaca ka by slborna bya. To b krasny napohlad, ki so, ze anymi sowami wopisa njehodi. Na kncu wobdawae husta sina ka zeleny wnc tu byskotatu wodu, a te w dohich bantatych opjenach siny so jasne pruhi zybolachu, ka by ichi msak do tuteho zeleneho wnca blde re zapetowa. A na wm tym wotpoowae ncna iina; peto koncert abow b wuklina, a te ptaki bchu so k mrej podae. Pi kromje hata leachu wulke roke opjena na wode, a mjez nimi stejee tu a tam wulka ba ra, jasne wko k drmanju zadelene. Hat zdae so bjez dna by; w jeho hubinje zybolachu so msak a wjele hwzdow, a keki a keki a te te najwye duby dosahachu ze swojimi. wjekami tak huboko do wody nut, ka wone wye njeje so k njebjesam horje zbhachu. Pordko jeno diwja kaka, cunje swoje ank woajo, pez jasny wodowy pihel puwae a zady njeje so swta brzda slbornych omikow zybolee. To witko so zjednoi do wobraza njewurjekliweje krasnose. adneho sowa mcny ja dohi as stojo hladach, zabywi na wo druhe; haj, samo mysle so zastachu hiba, a z woow mi ronjachu so sylzy. Na ko'ho tajka rjanos adneho zaia njeini, t so njezauwa huboko hnuty z tajkej krasnosu, tn adneje wutroby nima.

Z mojeje nutrnose mje wutorhny aostny, hrzbny ncny hs. Zwotkel je so tn wza. Horkach z powtra abo delkach z wody abo z hubiny zemje? Njeklinee to ka posldnje eke zdychnjenje mrjaceho? Abo b to wdny mu, ki z husteje siny hroate sowa woae? N, to wo nic. W susodnym hae stoji humpak, bruny ptak, ki je na baona podobny ale mjei, tyka swj dohi pysk do wody a woa do njeje nut. A na te wanje nastanje tamny adawy zynk, ki te njebojazneho zatorhuje, bojazneho pak z najwjetim strachom napjelnja: Ale to dha ma te skoo tam tak hroznje reji? moh so mje ncht prae. Ach, mj peelo, humpak wak tola njereji; wboheho pachoa lubos ii, tu tam stojo zdychuje; ty drje tola slyi, zo jeho zdychowanje z najhubeje wutroby wukhada. Zdychowanja lubose su welake, rjenje ane njekini. Ale nkotrykuli, ki je humpaka hdy woa sya, bude na to pisaha, zo so lubos nihdy na nihdy w tajkich hrzbnych zynkach wozjewi njezame. N, to te zynki nastupa, peiwo tym so tola nio praji njehodzi, hdy runje so wone naimaj wuomaj njelubja. Zo pak zalubowany humpak bosy w hae stoji a pysk do wody tyka, tomu so te njechamy smje, to snad pola humpakow k dobremu zaderenju a k pristojnemu wanju sua, du njej nio smne. Abo mni ty, zo zalubowany lowjek adnych huposow njeini? O, tn je druhdy wjele wjeti humpak.

Nowy hs ehnje ntk pez ncnu iinu ka z wulkeje daliny ke mni, umjaty, zynaty hs, ka sym jn asto z wjekow naich hrskich lsow sya. Wn wukhada z lichaskeho wara a nastanje pez to, zo tam woda do hubiny pada. Ale tn pez dalokos wosabnjeny hs klini, ka bychu za hwzdami wnose rki umie.

W Kluku jdnae bije, a ja so pomau na pu domoj staju; nkotre zdychnjenje humpaka mje pewodeja.Nhde mjez hatami je hwizdanje sye, wone je mi densa hio wjacy kr nadpadnye. Zo to lowjek tam njeje, to je wste, wot kotreho zwrjea pak wono poprawym wukhada, to ja z wstosu njewm. Najskerje pak je to wudra, peto tych je tam k mjerzanju rybakow hie dos.

Po dalokich a rokich ukach mae mraki beje mhy ahnu kwtkowe duchi, ki su pi msaku hromade hrajkae a rejwae, te drje ntko k mru du.

Z haenja zaso na drohu stupju. Daloko w poodnju wuhladam moje mdre hory, te mowe lsy na nich z msakowym swtom poslbornjene. Tu so mi zastyska po mojim rjeniim statoku tam pod horami. t chcy, te tu dlje pebywa! W starej domiznje sym ntk ka cuzbnik; skoro nicht m po dohich ltach wjacy njeznaje. Tu khwatach do wsy po swoje koleso. a doho njetrajee, dha pomau z Kluka jdech. Na prawu ruku pi puu b kechow, a na kechowje stojachu stare lipy, a w jich khdku leee hrka pi hrcy, iche rowy. - Ach zo by mje dawno krya khdna zemja ichomna, dha by dua zmrom bya, wupehnjena wjesoa! - Na lwym boku pi puu z napea kerchowa stojee myn; w nim b te wo zmrom, a adyn. klepot njeb sye; ale z wara dele umjee woda do kuoa ka prjedy, a umjenje ehnjee pez ichi kechow klinco, zyno, spwajo: w rowje je mr.

Pomau jeno dach kolesu be; najprjedy jdech po runej drzy ha k Huinje a potom so winych k Maleecam. Welke ncne hosy hie po puu syach, ki pak mi njebchu w znate. Na starej somjanej te w Dobroecach b baonjace hnzdo. Mode baony w nim runje howy zbhachu a w swojej ri nto powdachu; najskerje so jim nto dijee. Staraj baonaj pak stojetaj zmrom na te, so rozumi na jednej nozy. To pola baonow rka: My mamy ntkle swjatok, pide wodnjo, je-li nto chcee. My drje tam njepdemy.

Hdy nimo krakeanskich hrkow jdech, woae tam kokula. To njeb prni kr, zo ja kokulu wosrjed nocy syach, a dokel z nazhonjenja wm zo te kowronki druhdy pi msaku spwaju, dha sebi njemu hynak mysli ha zo so jim runje tak de ka mi, zo pi ponym msaku spa njema.

Pomau jeno dale pidech, peto wot Krakec do Boec pnje na horu hi. Druhdy te zalzech z kolesa a bach pdla; mj knik b sprcny; tak mach welke ncne hosy lpje sye ha pi jdenju. Dw b wotbio a ma poa ka; rae smrki so rozrjachu. Spwarjo na polu a w haju wotuachu, a jich wjesoe spwy klinachu mlodemu ranju napeo. Hdy bch sknnje ha k swojemu domej doj, dha sapate zerja be murje ewjenjachu. Na tse astojki widlowachu, a na poe sedee ewjena wopuka, ki mje potulejo z peelnym ebotanjom witae. A to bchu posldnje ncne hosy.

K. B. ca-Rachlowski, uica 1915.

zpt na obsah - Dal: Woka mc