esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

144.

Bh wrnos widi, ale njezjewja ju zahe

W mse Wladimirje b mody pekupc Aksjonow iwy. Wn mjee dwoje klamy a khu. Aksjonow b rjaneje postawy, b wjesoy a rad sebi zaspwa. Jako modenc b wjele pi, a hdy b so wopi, lzy bywa; wot toho asa pak, ha b so woeni, wostaji so pia a jeno z rdka podlea tutomu njepoinkej.

Jnu w le jdee Aksjonow do Nineho Nowohroda na hermank. Hdy so wot swjby dlee, dee ona k njemu:

"Iwano Dmitrijewio, njejd nihde, ja mjach wo tebi hrozny sn."

Aksjonow wusmja so a prajee:

"Ty drje so boji, zo bych so na hermanku wopi?"

ona rjekny: "Njewm sama, eho so boju, a tak hrozne sym widaa; - widaa, zo ty pide z msta, sahny sebi apku, a to widach? Twoja howa b wa ediwa."

Aksjonow so wusmja.

"N, to je dobre znamjo. Hlej, pobudu-li derje, drohich darow i piwjezu."

A wn rozohnowa so z rodinu a wotjde. Na po pua zetka so wn ze znatym pekupcom a wosta z nim hromade pez nc. Wonaj napitaj so aja a podataj so potom wobaj k mru do dweju susodneju jstwow. Aksjonow njelubowae dohi spar; wn wocui srjed nocy, a zo by so jemu w raim khdku lpje jo, zawoa pohona a porui jemu, zo by paha. Potom de do jdenje, zapai hosencarjej a wotjde.

Hdy b tyrcei wjerstow j, wupahny wn, zo by konjej zastara, wotpony w khdnym hosencu a k wobjedu wude do khdnicy; da sebi samowar pinjes, wza kitaru a poa hra. Tu na dobo pijde k dworej wz ze zwnkom, a z njeho wustupi zastojnik z dwmaj wojakomaj; wn blii so k Aksjonowej a praa so: "t se? a z wotkel?" Aksjonow powda witko, ka je, a prosy: "Njeje snad lubo, ze mnu so napi aja?" Ale zastojnik praa so jeno: "Hde se penocowa zadenu nc? Sam abo z pekupcom? Se snad rano pekupca wida? ehodlo tak zahe se wotj z dwora?" Aksjonow so diwae, zo so jeho za wm praeja, powdae wo, ka b wrno, a prajee: "to so mje tak wupraujee? Njejsym paduch, njejsym nkajki rubjenik. Jdu swoje wcy wobstara, a njeje winy so mje prae."

Tu zawoa zastojnik wojakaj a prajee: "Sym isprawnik (plicajski zastojnik) a praam so tohodla, dokel bu pekupc, z kotrym sy zadenu nc penocowa, morjeny. Pokazaj swoje wcy a wj jeho pepytajtaj!"

Dchu do jstwy, wzachu jeho kufr a waok a poachu rozwjazowa a pyta. Nadobo wuahny isprawnik z waoka n a zawoa: "eji je to n?"

Aksjonow pohladnje a widi - krwawy n bchu z jeho waoka wuahnyli - a zastri so.

"A wot eho krew na nou?"

Aksjonow chcye wotmowi, ale njemee sowa wupraji.

"Ja ... ja njewm ... ja ... n, ja ... njeje mj -"

Tu rjekny isprawnik: "Rano namakachu pekupca zabiteho we ou, a nikomu ha tebi njeb mono tuto skui. Jstwa b wot nutka zawrjena, a we jstwje njeb nicht by ha ty. Te krwawy n ma we waoku, a samo woblio e perada. R, kak sy jeho zabi a wo kelko pjenjez sy jeho wurubi?"

Aksjonow pisahae pola Boha, zo wn to njeje ini, zo wot toho asa pekupca njeje wida, ha b z nim aj pi, zo ma pi sebi jeno swojich 8 tysac pjenjez, zo n njeje jeho. Ale wn sa zarjekowae, mjez woi b bldy a tepotae wn ze strachom ka winowaty.

Isprawnik piwoa wojakomaj a kazae jeho zwjaza a k wozej dowjes. Hdy jeho ze zwjazanymaj nohomaj na wz kadechu, pokriowa so Aksjonow a zapaka. Wotewzachu jemu jeho wcy a pjenjezy a psachu jeho do blizkeho msta do kdy. Psachu do Wladimira, zo bychu pznali, kajki owjek b Aksjonow by, a witcy pekupcy a wobydlerjo wladimirscy wobswdowachu, zo b Aksjonow w modosi pi a hejsa, ale zo b hewak pkny owjek by. Potom dowjedechu jeho ped sud. Winowachu jeho, zo b rjazaskeho pekupca zabi a 20.000 pjenjez pokradny.

ona strachowae so wo mua a njewdee, to ma sebi mysli. Jeje di bchu w hie mae a jedne hie w pjelukach. Wona wza witke sobu a dojde do msta, hde jeje mu so \v kde zderowae. Z woprdka hochcychu ju pipusi, ale potom wuprosy sebi pola pedstajenych a bu k muej dowjedena. Hdy jeho wuhlada w kostaniskej drase a w putach hromade z rubjenikami, padny k zemi a doho njepide k sebi. Potom da so dom wokoo sebje zestupa, sydny so pi nim a poa jemu powda wo domjacych nalenosach a jeho na wo so prae, to b so z nim stao. Wn jej witko powdae. Wona rjekny: "Kak ntk stoji?"

"Budemy dyrbje cara prosy," wotmowi wn. "Njeje mno, zo bych zahiny njewinowaty."

ona powdae, zo b hio prstwu carej psaa, ale zo tuta njeje doa. Aksjonow njepraji nio a skoni jeno howu. Tu dee ona:

"Podarmo tehdom, dopom so, sn njemjach, zo b ty zeediwi. Hlej, ty sy woprawde z horjom zeediwi. Njedyrbjee tehdom j!"

A wona poa jeho wosy pehladowa a prajee: "Wanja, wutrobnje lubowany, onje praj wrnos: njejsy ty to ini?"

Aksjonow rjekny: "Te ty sy na mnje tukaa!" - zapimny sebi woi z rukomaj a zapaka. Potom pide wojak a prajee, zo dyrbi ona z dimi wote. A Aksjonow dlee so posldni raz wot swojeje rodiny.

Hdy b ona wotea, poa Aksjonow rozpomina, to btaj powdaoj. Hdy sebi pomysli, zo b te ona na njeho tukaa a jeho so praaa, ha pekupca zabi njeje, prajee pi sebi: "Widu, zo nimo Boha nicht wrnos wde njeme, a zo jeno wn dyrbi so prosy, jeno wot njeho woakowa so mios. A wot toho asa pesta Aksjonow prstwy pisa, pesta so nadije a modlee so jeno k Bohu.

Wusudi so, zo dyrbi Aksjonow z knutom so khosta a k jastwownemu du so psa. Tak so te sta.

Nabichu jeho z knutom a potom, hdy bchu rany zaie, wotwjedechu jeho z druhimi khostancami do Sibirije.

W Sibiriji w khostani b Aksjonow 26 lt. Jeho wosy na howje buchu.be ka snh a broda narose jemu doha, husta a ediwa. Wa jeho wjesoos b so zhubia. Wn so zekiwi poa icho khodi, powdae mao, enje so njesmjee a asto modlee so k Bohu.

W jastwje b Aksjonow nawukny krnje i, a za nalutowane pjenjezy b sebi swjate pismo kupi a itae ntk we nim, hdykuli b w jastwje swto; a swjate dny khodee do jastwowneje cyrkwje, itae japotoow a spwae na khrje, - jeho hs b peco hie dobry. Pedstajeni mjachu Aksjonowa radi jeho pokornose dla, a towaojo khostancy esachu jeho a mjenowachu jeho "dduka" a "mua boeho". Hdykuli chcychu jei wo no prosy, selechu Aksjonowa k pedstajenym z prstwu a hdykuli b mjez khostancami njepezjenose, pikhadachu woni k Aksjonowej, zo by nad nimi rozsudi.

Wot doma njepisae nicht Aksjonowej listy, a wn njewdee, ha su jeho ona a di hie iwe.

Piwjedechu jnu do brcownje nowych khostancow. Wjeor zestupachu so witcy stari khostancy wokoo nowych a poachu so jich wuwopraowa, z kajkeho msta abo z kajkeje wsy t je a to b t zawinowa. Te Aksjonow sydny so na oo pdla nowych a piposucha skhiliwi howu, to t powdase. Jedyn z nowych khostancow b wysoki, strowy starc 60-ltny, ze diwej, pitihanej brodu. Wn powdae, ehodla bchu jeho zajeli a dee:

"Tak, brata, za nio a wo nio sym sem pio. Bch wzcy konja wot sani wotwjaza. Popadnychu mje a prajachu: sy kradny. A ja praju: ja jeno chcych khtio doj, - ja sym konja pui. Je d te wzka mj peel. To je tola w rjede! praju. - N, rjeknychu, sy kradny. Ale to njewdachu, to a hde sym kradny. A stae su so wcy, zo bych dawno hio dyrbja sem by psany, ale njemachu mi dopokazac, a ntk su mje njesprawnje sem psali."

"Haj, i, by sy w Sibiriji, ale doho njejsy wutra..."

"A z wotkel sy?" wopraa so jedyn z khostancow.

"Smy z msta Wladimira, tamnii msenjo. Mjenuju so Makar a rkaju mi Symanowi."

Aksjonow pozbhny howu a wopraa so: "A to, Symanec, njejsy w mse Wadimirje sya wo pekupcach Aksjonowach? Su hie iwi?"

"Kak bych njesya! Bohai to pekupcy; koda jeno, zo je jich nan w Sibiriji. Je zawse tajki hrnik, ka my. A ty sam, dduko, to sy zawinowa?"

Aksjonow njerad wo swojim njezbou powdae; wn zdychny a prajee: "Za swoje hrchi 26 lt pokuu tu w jastwownym dle."

Makar Symanow rjekny: "A za kajke to hrchi?".

Aksjonow prajee: "to je so stao, je so stao", a nochcye wjacy powda; ale druzy jei towaojo powdachu nowemu, kak b Aksjonow do Sibirije pio. Woni powdachu, kak b ncht po puu pekupca zabi a Aksjonowej n podtykny, a kak bchu jeho za to njewinowae wotsudili.

Hdy Makar Symanow to syee, pohladny wn na Aksjonowa, dyri z rukomaj na kolenje a prajee: "Haj, diw! woprawde diw je to! Zestari sy, dduko!"

Poachu so jeho prae, emu so tak diwa a hde je Aksjonowa wida, ale Makar Symanow njewotmowi na to a rjekny jeno: "Diw, ludickojo! Hde dyrbju jeho zaso wohlada?!"

Po tutych sowach pomysli sebi Aksjonow: ha te to tutn owjek wo tom njew, t je pekupca zabi. Wn rjekny: "Sy snad prjedy hdy wo tom sya, Symanec, abo sy mje prjedy wida?"

"Kak bych njesya! cyy swt je tutoho powdanja pony. Ale dawno hio je, zo je so to stao: to sym sya, to sym zaby," prajee Makar Symanow.

"Snad sy sya, t je pekupca zabi?" wopraa so Aksjonow.

Makar Symanow wusmja so a dee: "N, to je wste; tn je jeho zabi, pi kim su n we waoku namakali. Je-li i te t n podtykny, - njeje popadnjeny - njeje paduch. A kak te to by i n do waoka tykny? Wak i wn we howach stojee! By to sya."

Hnydom hdy Aksjonow tute sowa wusya, pomysli sebi, zo je runje tutn owjek pekupca zabi. Wn stany a wotede. Cyu nc njemee Aksjonow wusny. Pide na njeho stysk, a welake wobrazy so jemu zewjachu: - zjewi so jemu jeho ona - tajka kajka b, hdy posldni raz na hermank jeho pewodee. Widee ju ka iwu a widee jeje woblio a woi a syee, kak wona z nim ree a so smjee. Potom zjewichu so jemu jeho di - tajke, kajke tehdom bchu - mauke, jene w kouku, druhe w pjelukach. Te na sebje spomni, kajki tehdom b by - wjesoy, mody; spomni, kak sedee w khdnicy hosencowej, z kotreje jeho wotwjedechu, kak hrajee na kitaru a kak b tehdom w duchu wjesoy. A spominae na mstno, hde jeho wikachu", a na kata a na lud wokoo njeho a na puta a na khostancow a na cye 26ltne iwjenje w jastwje, te na swoju starobu pomysli sebi. A tajki stysk pide na njeho, zo bjez maa mh sebi iwjenje wza.

"A witko pez toho njekhmanika..." myslee sebi Aksjonow.

A zmcni so jeho tajka zs na Makara Symanowa, zo njediwajo samsneho zahubjenja chcy by so na nim wjei. Wn modlee so cyu nc, ale njemee so zmrowa. Wodnjo zdalowae so Makara Symanowa a njehladae na njeho.

Tak minjetej so dw njedeli. W nocy Aksjonow njemee spa a na njeho pikhadee tajki stysk, zo njewdee, to zapoce.

Jnu w nocy de wn po jastwje a wuhlada, zo pod jednym ozom so hlina sypa. Wn zasta a kedbowae. Tu nadobo wuskoi Makar Symanow spody oa a ze zastranym wobliom pohlada na Aksjonowa. Tutn chcye nimo hi, zo njeby jeho wida, ale Makar pimny jeho za ruku a powdae, kak b pod snu pekhd pekopa a pjer wdnje w krnjornai wunoowa a na wulicu wusypowa, hdy jich na do honjachu. Wn prajee: "Jeno mjel, starco, wuwjedu te tebje. A je-li to peradi, pebija mje, a ja tebje njepuu - zabiju e."

Hdy Aksjonow swojeho koderja widee, wuwiny jemu ruku a rjekny: "Zo bych ekny, nimam winy, a zabi mje njetrjeba, ty sy mje dawno hio zabi. Wupowdam to na tebje abo nic - za tym ha Bh mi to porui."

Nazajtra, hdy khostancow na do wjedechu, wuhladachu wojacy, zo Makar Symanow pjer wusypny, a poachu w jastwje pepytowa a namakachu dru. Dohladowa pijde do jastwa, a poa so witkich wuwopraowa, t je dru wukopa? Witcy zaprwachu. i, kotri wo tom wdachu, njepreradichu Makara, dokel wdachu, zo bychu jeho za to bili ha na pomotweho. Tu so dohladowa k Aksjonowej wobroi. Wn wdee, zo je Aksjonow sprawny owjek, a prajee: "Starco, ty sy wrnosiwy, praj mi ped Bohom, t je to ini?"

Makar Symanow stojee tu, ka by nio njebyo, hladae na dohladowarja a njekedbowae na Aksjonowa. Aksjonowej pak tepotatej rucy a hubje, a wn doho njemee sowka wupraji. Wn myslee sebi: "Mam zamjele? ehodla dyrbja ja jemu woda, hdy wn je mje zahubi? Njech pokui za moje martry. A praju-li na njeho - je wste, zo jeho pebija. A to, kak zo njesprawnje na njeho tukam. Haj, to te to, bude snad mi lo?"

Dohladowa hie jnu rjekny: "N, starco, r wrnos, t je tam podkopa?"

Aksjonow pohladny na Makara Symanowa a dee: "Njemu to praji, knjee, Bh mi to njekaza praji. A te njepraju. ie ze mnu, to chcee - wy mae mc."

Harunje so dohladowa prcowae: Aksjonow njeree nio wjacy. A tak te njezhonichu, t b podkopa.

Pichodnu nc, hdy b so Aksjonow lehny a ldma zadrmny, wusya wn, zo so ncht piblii a k jeho nohomaj sydny. Wn hladae do my a pzna Makara. Aksjonow rjekny:

"to hie wote mnje ada? to tu ini?"

Makar Symanow mjelee. Aksjonow pozbhny so a rjekny: "to ada? Woted! Abo zawoam wojaka."

Makar Symanow skhili so blizko k Aksjonowej a eptae: "Iwano Dmitrjewio, wodaj mi!"

Aksjonow rjekny: "to mam tebi woda?"

"Ja sym pekupca zabi, ja te sym n tebi podtykny. Te tebje chcych zabi, ale na dworje so nto zaropota; ja tyknych n tebi do waoka a wulzech z woknjekom."

Aksjonow mjelee a njewdee, to by praji. Makar Symanow stany wot oa, skhili so k zemi a dee:

"Iwano Dmitrijewio, wodaj mi, wodaj pola Boha. Ja so wobskoru, zo sym pekupca zabi, tebje pua. Ty so wri domoj."

Aksjonow prajee: "Tebi so derje ri, ale to dyrbju ja epje? Hde pdu ntk?... ona je zemra, di su mje zabye: njewm, hde hi..."

Makar Symanow njestany z podohi, skhili howu ha k zemi a rjekny: "Iwano Dmitrijewio, wodaj! Hdy mje z knutom bijachu, b mi lo ha ntko, hdy na tebje pohladnu... A ty mjee hie sobuelnos ze mnu... njesy praji. Wodaj mi, njekhmanemu zstnikej!" - A wn wte zastona.

Hdy Aksjonow wusya, zo Makar Symanow pae, zapaka wn sam a rjekny: "Bh i woda; mno, zo sym sto kr hri dyli ty!" A wn pesta ada za domiznu a nochcye nihde z jastwa a myslee jeno na swj posldni as.

Makar Symanow njeposuchae Aksjonowa a wuzna so za wmowateho. Hdy dde rozkaz, zo Aksjonow sm so wri, b wn hio wumr.

L. N. Tolstoj. - Zeserbsi Micha ewik. uicu 1891.

zpt na obsah - Dal: Pee zapra