esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

160.

Na sawny wtinc Jan Arnot Smole w Huinje w kormje

To be blizko tyrcetym ltam zaeho stotka, a bchu n.

My sedachmy w Huinjew kormje, a b d nas wjeselych mdencow njewulki wnk. Tu bchmy jenicy hoso, dokel b hie za by de. A t d i mdency bchmy? Seminarisi, wuowni budyinskeho seminara. To z Huiny Ptak, Kislian Bjar, drobjanski Bartko a idowski Liba a ja.

Witcy i peeljo spja hio w rowje po swojich zemskich prcach. Tn luby Ptak we Wsporku w smjertnej komorcy lei; Bartko a Liba na budyskim Tuchorju spitaj, a Bjarej su w Rusowskej - Bh w hde - poslednje lhwjeko dali. Jich am bud wotpoink w zemi, jich duam zbnos w njebjeskim raju! -

Peco nam tehdy w towanym wnku due tak z wjeselom dchu? Hlej, to bae wak na spocatku przdnin naeho seminara. A to to slowo "przdniny" za nas na sebi mjee, zrozumi kdy, ki syi, zo mjachmy wdnje wot ranja pjei ha do nocy desai wukny, zo mozby so zamui mohe. - - -

My bchmy z pknym towaom Ptakom li sobu do jeho rdneje wsy. Bjar chcye potom pez Kluk a Minakal do aza dale dokel be, njemjo stareju, na farje w przdninach z domom. Njeboh' knjez duchowny Zejle, tn dobroe serbskeje modiny b jemu tam wukhow a hospodu da. Nimo toho te runy pu pispominam, kak je jemu pjenjenych podpjerow skia, zo by moh seminar wuby. - Bartko chcye z nim na Minaka sobu a potom k starimaj do Drobow dale. Liba pak be so ze mnu do Delan zmri. Mj chcychmoj do hole dele na wobhlady hi, tam kraj a ludowe iwjenje zezna. -

Haj, wjeseli bchmy, njech te b mnika lka, a pijachmy mako. Ale je pak te spnym pachoam wulkeho napoja z khmjelenej brku d trjeba?

My spwachmy z wysokim hosom:

Wo kroki se njestaramy;
To nam howu njeamje;
Hdy kormarjej praw zaspwamy,
Smukow lubje zabude.

- kormarjej ltachu pi tym po wobliu smwki, ale na to podobne njeb, jako by rjek: Waa pse mi za woriznu pai. - Smukow wak tola te pi naich srbakach adnych njebe trjeba. -

A sye! to to?

Nade wsu woblizka kormy so zanjese pisk z jasneje trompety. My zmjelknywi pinachmy wui. To be tn plski, tehdy tak asto syany hs toho spwa: Hie Plska njezhinya -, po kotrym so ntko po serbsku hroni:

Hie Serbstwo njezhubjene:
Swj kit we nas ma;
Nowy duch wo wosabjene
Sylnje pozbha.

Tu pstowski wz ped hosencom zasta. Z njeho so njeznaty poknjeski modenc na zemju pusi. Tn be na stawach swiny a do woov bldojteje barby. Z wkow pak hladae swaty duch a lubozna dua.

"Njeje to snadno" - prajichmi sebi - "po zdau nkajki cuzy student?"

Stupiwi do jstwy, nas za Nmcow mjo, wn postrow po nmsku zhroni. Poninje blizko pi durjach so sydnywi, sebi wot kormarja klecu mloka z ichimi slowami skaza. - Nam b to nimale smno, z najmjea diwno, zo tajkemu hosej huba na piwo njede, hdy be tola na horcym dnju.

Dokel pak z pristojom njeje, na lowjeka wuka, ki je njeznaty do kormy stupi, rachmy mjez sobu dale.

Sobubratr Bjar b wak pacho khtro spneje huby. Jemu tak njewlnje wuj: "Tn suchuk je woprawdku nkajki Nmik." Wn mjee za to, tn wony knjezyk to ani njesyi abo tola zrozumi njemhl. Tomu pak za Nmca mtemu pebhny po wobliu posmwk. A potom wn poa z hladkim hosom: "Haj, warno, suchuk drje sym, ale nic Nmik. Ja wjeselu so, tu serbskich mdencow naden. Dowolie lubje, zo so wam znateho sinju. Moje mjeno je Smole." Sym wrcawsku uniwersitu wuby a wram so hotowy k lubymaj starimaj domoj do azowskeje ule." -

My adyn hac dotal njebchmy wo nim nieho wda. Bjar jeno be tn jeniki z nas, ki b jeho we azu na farje mjenowa sya.

Mje chcye bole, zo be tn njemiki waraz wo suchim Nmiku z naeho towastwa wuj.

Tu stupiwi k njemu, jeho proach, zo by so za nae blido sobu do bjesady da.

Radlubje to sini, a ja jemu rozprawu zdawach, to smy a kak adyn rka. A brzy so wo Serbstwje a jeho pismowstwje iwa rozmowa zebra.

Tu dyrbju po prawde wuzna; wo nae Serbstwo hie b tehdy smjer khudne, harunje bchmy wak rodeni Serbja a serbskeje diny dla na seminarje. Ale t by na nas dla toho pohrima chcy? Tehdy hise w Serbach. narodne iwjenje z wjeta z womoru spae. adnych serbskich nowinow njeba, a to ze serbskeho pismowstwa nimo pobonych knihow znajachmy, b "Ptai kwas", "Hungerski njewjesinski krlu", "Dobry wieor, kmtra baba", "Wsporski hermank" a tomu podobne wcki. Ntkolna mdizna kepa to w, kak huchich asow w narodnych wcach smy dyrbjeli wum.

Wo nmskich psnjerjach wdachmy njemalko re: Schillerja a Uhlanda machmy z howy; te machmy wo methodicy a psychologiji njehlupu zabawu wjes; ale wo sowjanskej literaturje nic pik ani mik. Sowjanski swt nam nio hac hoa pusina njebe. Zrudny narodny as! Tola ada sebi wrnos, zo dyrbi njeboh' knjez Lubjeski, najwyi budyski duchowny knjez wonoho asa a horliwy Serb, tudy do walkeje ese zbhnjeny by.

Tn b wot krajneho knjeestwa stajeny na to, nam serbskim wuomcam na seminarje serbinu ped woi staje. A wn to wukonja po najswrniim wanju. Jeho mudreje, wustoja poneje rozwuby zabyli njesmy. To jeho djo nad nami w daknym pomnjeu traje.

Ale kelko machmy za tu malinku serbskich hodinkow naby? -

Smole ntk pi nami sedo, nam wotewri nic jeno serbski, ale te cyliki sowjanski swt. Nam zwonjachu do wuow mjena afak, Kollr, Mickiewicz, Pukin a druhe, nam tehdy w do cya cuze, a densa w ludach ze sawu znate.

A pi tajkich rozprawach doby na nowy, tak wjeleswdomy peel na wobliu iweje barby, a zernicy butej jemu jako jasnje pruhatej hwcy.

My na njeho hladachmy z nutrnej kedbu, a naeho dycha njebe sye. A adyn z naeje rjdki wot tehdy tajkeho zahorjateho zeznatka z tym pozdio sawnym wtincom enje zapomnil njeje.

Dak a khwalba bud tmu zbuderej na witkn pichod! -

Wujimka z Radyserbowych knikow "Moje pomnki", uica 1900.

zpt na obsah - Dal: Wbohej uicy