esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

86.

Maena r

Maena r ma w sebi wulku mc. Kajki lud je, to wn mysli a za im edi, to peiwi a epi, to jemu wjeselo cini to a hie wjacy ee do re a rli zasy z njeje. Wona naii ludej jeho kharakter, wanja a naoki. Hde je so Serbam z namocu maena r braa, tam su so rozpuie narodne zwjazki mjez ludom, tajcy su so po asu skhilili k cuzemu, doni njejsu cyle do njeho peli. A tak smy zhubili serbske splahi a ludy a jeno horstka zwostachmy we uicomaj, kupa wosrjed omjaceho morja Nmcowstwa, kotre chce nas pr. Densa hie pozhubjujemy Serbow po stach pez wotkhad do mstow, pez zastojnistwa, towastwa a etwy. Pez to wotemrja mnozy swojemu narodej a sowjanskemu swtej. to sebi mjez nami Nmc na swoju r by zda! Nau deri za patnu. Nicht njeprje wanos nas wobdawaceje nmskeje re. ehodla njedyrbjeli ju jako druhu wobkhodnu do ista nawukny? Tola njesm so k kode serbskeje wuiwa a trjeba.

Serbska r ma w naich ludowych ulach m centralne stojnio. Zcya zapoinaju wye ule pezahe z wuknjenjom cuzych ri. Najprjedy ma so do w maenej rozwuce. Pokazuju na tamne di, z kotrymi w cuzej ri zcya nio zapoce njeme. Njeje tn owjek, tn lud wobarowanja hdny, haj njezboowny, ki swoju maenu r, kotru wdnje trjeba, dosponje njewobknjei? Tajka serbska r, kajku druhdy mjez Serbami syi, je wonjeesenje maeneje re. Hdy serbske do w uli runje telko njeme ka nmske, zda so we woomaj nmskeho dohladowarja hupie by, njediwajcy toho, zo wone w swojej maeinje wjele duchowneje maizny wobknjei, kotru pola nmskeho podarmo pyta. Je dha nmska zdanos wjek weje mudrose na swe? to ma so potom wo druhich Germanach, wo Romanach a Sowjanach dere? t je sebi njeskaenu a njezranjenu mysl za duchowne derjeme blieho, kesansku sprawnos a ue za naturske a bske zasady wobkhowa,tn dyrbi samo najmjeemu ludej joho njepikrtene prawo na maenu r pipzna. Wzo mamy te winowatose napeo statej. Wn ada sebi jenajke duchowne wuwiwanje luda. Tola na woehnjenju di nima wn njeposrdne prawo. Te sua starim. Stat ma jeno tomu dopomha, to stari njema abo zanjechaja. Swjba ma swoje naturske prawo na maenu r. Teho nimaju stat, cyrkej a ula jej kazy a bra. Stawy jedneho stata maju so mjei sobu lubowa a esowa. Tola wjacy lubose smda sebi domordni jenajkeho pokhoda wopokazowa. Kdy owjek sm po kesanskej wucbje swj narod najble lubowa. Z tym pak so cuza r a narodnos njezacpwa, to nam nai njepeeljo rad potykuja. Lubos k narodej je wola boa. Tohodla mamy jn ze wmi dowolenymi srdkami stajnje a wude podpjera a zakitowa. St potajkim ze sowom a skutkom swoju serbsku narodnos zaprwa, so maeneje re habuje, ju wonjeesi a potuje, haj hie druhich k tajkemu hrnemu injenju wabi a tak wot wch pistojnych ludi zacptemu wotrodenstwu polkuje, je najhri renegat, Juda na swojim lude, je hanje Boha, ki je jemu maenu r do erta zapi. Tajcy te adnych materialnych woporow za swj lud a narod njepinjesu, rado brja zbytny pjenjez za swtne a hrne wjesela. Tajkemu je te wo jedne, ha je Nmc, ha Serb, ha Rus abo Prus; je kosmopolit. Pod kwaklu dotalneho systema w Nmskej su Serbja nimo mry narodnje kodowali, a naa maena r b k proeskej rli, haj k smjeri zasudena a zatamana.

Wukhod maeneje re je naturski, tajke je te nae prawo na nju. t chcy to pr, tn by so owjeej naturje spjeowa. Nicht njeje sebi ju sam da. Za wch owjekow je wona jedne z najdrich kubow, kotre na zemi mamy. Maena r je r wutroby a mysle, w kotrej cye duchowne iwjenje ze swojimi myslemi a zauemi so zjewja. Wona je z wosobu tak nnje zjednoena, ka o z duu. t ju bjerje a nii, tn torha jednotliwcej ka ludej astki z due. Kdy lud ma swjate prawo na swoju r, a byrnje mjei by. A tele naturske prawo je pola wch ludow jenajke. Njech kdy, pola kotreho narodne ue njeje hie cyle pohuene a poduene, sam rozsudi, ha wn wupad na swoju maenu r jako hrku njeprawdu njezacuwa. "Mc de pez prawo!" Tak rejachu nhdy hakatistojo a wonmcy. A Bohu dak, jich rohi njerostu wjacy ha do njebjes. K tomu suee kharakter: ped nimi, ped wynosemi a predstajenymi swojeho serbskeho zmyslenja a narodneho peswdenja so njetaji. Z dobrym pikadom bechu a su nam nai wtincojo. Hdy buda Serbja w swoje do a skutki po tym posude, ha su we wim k lpemu a k wuitkej naroda, potom bude s nimi te lpje.

Jurij Sodek, Serb. Sowo 1919.

zpt na obsah - Dal: Serbina