esk tanka - Pta - Srbsk tanka -

229.

Dolnouyske Serbstwo w zachodnem le

Lto 1905 bso ped drugimi wane za nao narodne ywee. Nasldk gldajuce, wiimy z wjaselim o a pstypowae we mogich wcach. Wake wosebne a wane knigy a spisy buchu iane a hudane, gromadne hukee a rozgraae lubowaow serbskeje rcy nasta, Maica Serbska swao swjo 25-ltne hobstae, z jadnym sowora: ywee se gibao.

Gldajmy nejperwej na pismowstwo. Jogo zname jo: originalnos. Maica Serbska jo do nta wty jano pestawjone hulicowaa do ia daa, licba jeje originalnych spisow jo oni w jaden pibraa: "Drobece ze serbskeje historije." Knigy su wt Hajna Jordana za jubilej Maice zestajone. Wni hopimeju powsi ze starych casow serbskich wsadow wt faraow p cerkwinych knigych zapisane, nastawk kantora wele w nastau nowych "duchownych kjariow'', nastawk faraa wele wo peoeu biblije do serbskeje rcy, nasldku hopisujo Hajno Jordan nadrobno perweje "serbske towaristwo" a zaoee "Maice Serbskeje"; list a pisma, Maicu nastupajuce, su teke tam wtiane. Z tajkim su te knigy wane rdo za historiju serbskego naroda.

Dalej naspominam maej openi, wt hucabnika Fryca Rocha w Tueju spisanej; Fryco Rocha jo we modych ltach rdne arije humysli, ptom pak humelknu, ka mogi syowik na serbskich zagonach. Nowy duch lta 1905 jo teke jogo huzbui k nowemu u a rdna licba lubosnych psow jo z jogo pilnego pera baa a zwjaselia kudego, ken jo je sya.

Z drugich Rochowych psni naspominam: "Mj Tuej," "Lubos," "Dw ruce" we Wsadniku. "Powitae gci na Maicnem jubileju" - na wsebnem openu iane. Rde jo, ga ma spiwa ned swjogo zgosowaa abo komponistu. Te taki jo nam hobraony. Mody Kurt Kryga, syn likojskego hucabnika a sam hucabnik a nanowy pomocnik, jo swje bogate musikalne dary do serbskeje suby staji a nkotare dobre komposicije humysli, ktare pak na Maicnem jubileju pak na likojskem koncere se syachu.

Ako daly pod serbskego pismowstwa ech se zapio tudy "Wsadnik", wt faraa Biegera-Picaksego a Riesa-Janojskego zaoone a redigowane cerkwine openo. W decembe 1904 huje prdny raz na probu. Ned z nowym ltom 1905 mao se z pijaznym dowolenim redaktorowu "Wsadnik'" te za chebuzsku serbsku wsadu hudawa. Z tajkim mjachny dwji hudawk: jaden za picasku a janojsku, drugi za chobuzsku wsadu, peto wsebnos "Wsadnika" jo, a mjasecne powsi z wsainego ywea pinosy. Cytaow abo lpej zapaaow togo opena we spomenych wsadach jo na 1000; to jo husoka licba; jano pez to mna, a farae sami dwr pi dwe abonentow wabjachu a p'la hucabnikow swrnu pdperu namakachu. Ze zachopekom nowego lta jo "Wsadnik" powtony a tak zestajany, a wykne wsady we om swju domowinu zmja.

Nasldkujo z wjaselim se powitaa "Rcnica dolnoserbskeje rcy" (prdny ), hobana a hudana wot chebuskego faraa G. wele.

To je krotki rozgld p dolnoserbskem pismowstwe zachodnego lta. Wele mogo se hyi wo tych wcach pisa, peto o jo ywee, tam te mo se nco hulicowa. A pi nas jo chwali Boga narodne ywee nastao.

Na Maicnej gromae 1904 bu hobzamkone, filologisku wtbu zaoy. To se sta nazymu samego lta. Kudy mjasec raz zejdu se conki, ktare ze serbskeju rcu se zabraju w Chebuzu a rozgraaju se wo filologiskich wcach. Pichada jich dos: niej 10 jich lbda raz jo, cesto pak na dwaasa a wcej. Wsebne pspchowae takego a nasta z togo, a profesor dr. A. Muka na swtkach na gs bo - a na hucabnik. Wzba mjazy grneju a dolneju uicu dej dlej twareja nasta. K tomu pak jano piomy, ga se zeznajomy kradu a hogldamy how a tam. Rowno jomu mamy se kowa, a mogi se jo serbskej wcy pichyli a mogi bu k dalej pilnosi pogoony a mocowany. We filologiskej wtlbe sta se teke pigtowae Maicnego 25-ltnego jubileja, ktare dale pstupowae piase a nam mjazy naymi luimi wele pijaeow dobywa ka te sweu we Zgelcu pokaza se naa moina a bu z pijaznosu powitana. Knc lta huzwoli se z ubosnym likojskim koncertom.

To su dobre zachopeki nowego ywea we Dolnej uycy, ale jano zachopeki; to ocamy zaby. Kradu smy wieli, a jo mjazy serbskimi burami welgin wele takich, ktre swj narod lubo maju, wieli te smy, a jo mjazy huconymi Serbami mogi, ken mo nco dobrego na narodnem plu doa. Togodla ajmy dalej, kudy p swjich mcach, kudy o stoj.

G. wela, uica 1906

zpt na obsah - Dal: Serbska zemja